Augustus 1969 vormde een keerpunt in de Noord-Ierse geschiedenis. De Britse regering onder leiding van Harold Wilson (Labour) nam de beslissing om troepen naar Noord-Ierland te sturen om er op straat te patrouilleren, eerst in Derry en daarna ook in Belfast. We blikken terug op dit keerpunt in een artikel door Peter Hadden uit 2009.

In onze reeks over Noord-Ierland brengen we een stuk over de Troubles, de periode van burgeroorlog in Noord-Ierland. Deze tekst gaat in op de beweging eind jaren 1960 alsook op de keerpunten in de jaren 1970 en 1980. Ook deze tekst is geschreven door de eerder dit jaar overleden Peter Hadden. Het komt uit de brochure “Troubled Times” uit midden jaren 1990.

James Connolly was een marxist, een revolutionaire socialist en een internationalist. We publiceren een vertaling van een artikel door Peter Hadden naar aanleiding van de 90ste verjaardag van de terechtstelling van Connolly in 1916. Dit artikel verscheen in Socialism Today in 2006. We hebben het vertaald om de lezers kennis te laten maken met Connolly.

De opdeling van Ierland was een bewuste daad van het Britse imperialisme en in eerste instantie er op gericht om de arbeidersklasse langs sectaire lijnen te verdelen. De Troubles hebben de publicatie van boeken over de Ierse geschiedenis meer winstgevend gemaakt, waardoor een hele reeks academici steeds nieuwe versies van de opdeling van het land hebben gebracht. Doorheen de vele bomen van deze publicaties, werd het bos vaak uit het oog verloren. De essentie is en blijft dat de opdeling van Ierland een bewuste daad van het Britse imperialisme. Sommigen zochten naar excuses om de opdeling goed te praten en gebruikten dit als excuus om zich zelf niet te verzetten tegen de opdeling. Sommigen stellen dat de opdeling gerechtvaardigd is door het volledig verkeerde idee dat de opdeling van het land het resultaat is van het bestaan van twee afzonderlijke naties in Ierland.

50 jaar geleden, op 30 juni 1960, werd Congo onafhankelijk. In juni zullen alle media daar uitgebreid op terugkomen. Mogelijk laten ze ook de toespraak van toenmalig koning Boudewijn zien, die de onafhankelijkheid voorstelde als de bekroning van de Belgische beschavingsmissie. In werkelijkheid was de onafhankelijkheid het resultaat van strijd door de Congolezen.

In 1972 werd Derry opgeschrikt door een brutale aanval van het Britse leger op betogers. 27 onschuldige betogers werden daarbij neergeschoten. Nu werd een onderzoeksrapport naar de gebeurtenissen op “Bloody Sunday” gepubliceerd. Daaruit blijkt eens te meer hoe ver de Britse kapitalistische staat bereid is te gaan om haar belangen te verdedigen. Het onderzoek duurde 12 jaar en kostte 280 miljoen euro. Resultaat: er werd bevestigd wat iedereen al wist: de vermoorde betogers op Bloody Sunday waren onschuldig. Op cruciale vragen - over de verantwoordelijkheid van de legerleiding en de Britse regering - wordt niet geantwoord.

Darwins theorie over de “natuurlijke selectie” heeft het zelfbeeld van de mens veranderd. Het ging in tegen het idee van een buitenaardse kracht die de mens zou hebben gecreëerd. Deze theorie botste bijgevolg met het religieuze establishment, soms gebeurt dat vandaag nog. In bepaalde scholen, zeker in de VS, wordt de evolutietheorie als “een standpunt” gezien naast het creationisme, een letterlijke interpretatie van het Oude Testament. Het 150 jaar oude werk van Darwin blijft een belangrijk onderdeel van iedere discussie over de evolutie.

Na grote misdaden “tegen de mensheid” is er normaal gezien een vorm van boetedoening, er worden schuldigen aangeduid die worden vervolgd en veroordeeld waarna hopelijk lessen worden getrokken. Dit patroon wordt niet altijd gevolgd. De Turkse genocide tegen de Armenen kende nog geen volledige historische erkenning. De misdaden van de nazi’s tegen de Joden kwamen telkens opnieuw naar boven, maar hoe de nazi’s aan de macht kwamen met de hulp van de kapitalisten in zowel Duitsland als de rest van Europa niet. Ook werd nooit benadrukt dat Hitler zich vooral keerde tegen de arbeidersorganisaties.

Over het belang van een programma van politieke revolutie en een marxistische organisatie. 4 november 1989, centrum Berlijn: 500.000 tot 1 miljoen mensen verzamelen op de Alexanderplatz en in de aangrenzende straten. Groepen arbeiders, families, enorme groepen jongeren – en boven hun hoofd: een zee van zelfgemaakte spandoeken.

Voor het oktobernummer van Socialistisch Links schreef Tanja Niemeier een dossier over de gebeurtenissen van 20 jaar geleden in de voormalige Duitse Democratische Republiek (DDR). Ze weerlegt er de interpretatie van de overwinnaar. Die stelt de toenmalige beweging verkeerdelijk voor als een bewuste keuze, van het begin af aan, voor herstel van het kapitalisme. In werkelijkheid maakte deze beweging deel uit van een proces van revolutie en contrarevolutie. In de loop van dit proces werd het uitzicht van de wereld grondig dooreen geschud.

In het algemeen wordt de geschiedenis door de overwinnaars geschreven. Vandaar dat talloze reportages, televisieprogramma´s en krantenartikels de handtekening dragen van de heersende kapitalistische klasse. Ze hebben het over het einde van een brutale dictatuur, de overwinning van de democratie, de gewonnen vrijheden en het samenkomen van een volk dat 40 jaar gescheiden leefde. Wat was de echte betekenis van de beweging in Duitsland 20 jaar geleden?

Ondertussen is het al 71 jaar geleden dat Trotski het Overgangsprogramma schreef, maar dat belette de CWI er niet van om een commissie te weiden aan dit programma. Trotski schreef dit werk in 1938: er heerste al een klein decennium een omvangrijke crisis die een voedingsbodem was van heel wat sociale conflicten. De economie schrompelde ineen waardoor arbeid en kapitaal een steeds kleiner wordende koek onder elkaar moesten verdelen. Het resultaat was een precaire situatie. Arbeiders gingen in verschillende sectoren van de economie op verschillende manieren de strijd aan om hun job, hun loon, hun pensioentje, ...

Een goede 200 jaar geleden werd de slavenhandel door het Britse parlement afgeschaft. Voorheen was de handel in slaven tussen het westen van Afrika en Amerika gedurende zo’n 300 tot 400 jaar een uitdrukking geweest van één van de meest barbaarse vormen van uitbuiting in de geschiedenis. Het gevangen nemen en verkopen van Afrikanen maakte een aantal handelaars rijk. De kopers gebruikten de arbeid van hun slaven om eveneens rijk te worden. Op welke basis werd de slavenhandel afgeschaft?

In 1959 verdreef een massale beweging de Cubaanse dictator Batista. Dit vormde het begin van een andere koers voor Cuba die de leiders in de armen van de Sovjetunie duwde. 50 jaar later blijft de erfenis van Fidel Castro en Che Guevara overeind als een symbool van strijd tegen het imperialisme en het kapitalisme. We publiceren hierbij een dossier dat eerst in het Engels verscheen in 1978 als onderdeel van een brochure over Cuba.

In 1979 werd de dictatuur van Somoza in Nicaragua omver geworpen. Onder leiding van de sandinisten was er een massale beweging en een revolutionaire golf die nazinderde in de rest van het continent. Naar aanleiding van de 30ste verjaardag van de Nicaraguaanse revolutie publiceren we een vertaling van een artikel dat eerst in 1984 verscheen in het magazine Militant International Review (MIR), de voorloper van Socialism Today.